در شرایط طبیعی رشد (بدون تنش)، گونه‌های اکسیژن فعال، توسط سیستم‌های آنتی‌اکسیدانی گیاه حذف شده، اما زمانی که، گیاهان در شرایط تنش شوری شدید قرار می‌گیرند، میزان تولید رادیکال‌های آزاد اکسیژن، به شدت افزایش یافته، به­ طوری­که بر میزان فعالیت سیستم آنتی‌اکسیدانی غلبه نموده، در نتیجه تنش اکسیدی رخ می‌دهد، که در نهایت، باعث صدمه به پروتئین‌ها، DNA، RNA و غشاء یاخته‌ای شده و پراکسیداسیون لیپیدی اتفاق می‌افتد (Foyer et al., 1991). میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، تحت تأثیر تنش شوری افزایش می یابد، اما میزان افزایش آن‌ها، بین گونه‌های گیاهی و حتی درون گونه‌های مشابه، به مقدار زیادی متفاوت است (Molassiotis et al., 2006).
در این پژوهش، میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، در بین دو رقم متفاوت بود و در رقم قره‌شانی، میزان فعالیت آنزیم‌ها (به ویژه آنزیم کاتالاز) در سطوح شوری بالا بیشتر بود.
Muscolo و همکاران (۲۰۰۳) بیان نمودند که در گونه‌های متحمل به شوری، میزان فعالیت‌های آنتی‌اکسیدان های آنزیمی و غیرآنزیمی، در پاسخ به شوری، افزایش یافت، ولی در گونه‌های حساس به شوری، میزان این فعالیت‌ها، ضعیف‌ بود، که با نتایج این پژوهش ، در مورد فعالیت بیشتر سیستم آنتی‌اکسیدانی آنزیمی در قره‌شانی (متحمل به شوری) هم‌سویی دارد.
نتایج ضد و نقیضی نیز در این مورد گزارش گردیده است. به طور مثال در پژوهشی، نشان داده شد که در شرایط تنش، در ژنوتیپ‌های حساس به شوری، میزان آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، مشابه ژنوتیپ‌های مقاوم به شوری بوده است (Munns and Tester, 2008).
در شرایط تنش‌ شوری شدید ، سیستم‌های آنزیمی آنتی‌اکسیدانی دفاعی گیاه، از هم پاشیده، در نتیجه با صدمه شدید به ترکیبات و اندامک‌های درون یاخته‌ای، باعث مرگ گیاه می‌گردد (Molassiotis et al., 2006). در این پژوهش، نیز در سطوح شوری ۷۵ و ۱۰۰ میلی‌مولار، در هر دو رقم مشاهده نمودیم که فعالیت‌های آنزیمی، روند نزولی پیدا نمودند که این نتایج بیانگر آن است که تعادل میان تولید و حذف گونه‌های فعال اکسیژن (توسط سیستم‌های دفاعی) در هر دو رقم به­ ویژه در رقم تامپسون سیدلس بهم‌ریخته که این نتایج با یافته‌های Apel و Hirt (2004) مطابقت دارد. هم‌چنین، این نتایج با یافته‌های Hertwig و همکاران (۱۹۹۲) هم‌سو می‌باشد، که بیان نمودند در تنش‌های شوری شدید، فعالیت آنزیم‌های پروتئاز، افزایش یافته و باعث از هم‌پاشیدن پروتئین کاتالاز می‌شوند.
در پژوهش حاضر، دلیل مهم دیگر، برای کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، در سطوح شوری بالا، کاهش جذب عناصری مانند آهن و روی می‌باشد. عنصر روی، از عناصر بکار رفته در ساختار آنزیم سوپراکسید دسموتاز می‌باشد (Marschner, 1995). بنابراین در شرایط کمبود روی، فعالیت این آنزیم، بسیار کمتر از حد معمول بوده و فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه، ضعیف خواهد شد. از طرف دیگر، آنزیم‌های کاتالاز و پراکسیداز، از گروه پروتئین‌های دارای هیم هستند. بنابراین در شرایط کمبود آهن، فعالیت هر دو آنزیم، کاهش یافته، که این امر، به­ ویژه، در مورد فعالیت کاتالاز در برگ گویاست (Marschner, 1995).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در حال حاضر، گزارش‌های متعدد و متفاوتی از تأثیر اسید سالیسیلیک، بر سیستم آنتی‌اکسیدانی و فعالیت آنزیم‌ها ارائه گردیده است، که بسته به غلظت‌های مختلف اسید سالیسیلیک و نحوه استفاده آن و نوع گیاه مورد استفاده و مرحله رشدی آن گیاه پاسخ‌های متفاوتی در پی داشته است.
Senaratna و همکاران (۲۰۰۰) در پژوهش‌هایی بر روی گوجه‌فرنگی و لوبیا نشان دادند که کاربرد اسید سالیسیلیک، باعث تحریک سیستم آنتی‌اکسیدانی برای مقابله با تنش شد. کاربرد غلظت‌های مختلف اسید سالیسیلیک در موز باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی شد (Kang et al., 2003). در پژوهشی، Tari و همکاران (۲۰۰۲) در گوجه‌فرنگی، نشان دادند که پیش تیمار اسید سالیسیلیک، درگیاهان تحت تنش شوری، باعث افزایش معنی‌داری در سیستم آنتی‌اکسیدانی شد. در برگ‌های خیار، کاربرد اسید سالیسیلیک نشان داد که باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و در نهایت افزایش مقاومت به تنش شده است (Li et al., 1998). هم‌چنین، Khan و همکاران (۲۰۰۳) و Wang و Li (2006)، در پژوهش‌های خود نشان دادند که در شرایط تنش، کاربرد اسید سالیسیلیک، باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی گردیده است. Rao و Davis (1999) در بررسی‌های خود نشان دادند که نقش اسید سالیسیلیک، در افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و نیز محافظت بر علیه تنش‌های اکسیدی گیاهان، حیاتی و ضروری است. در پژوهش حاضر، اسید سالیسیلیک، با افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، تا حدودی توانست در هر دو رقم انگور، گیاه را از صدمه‌های اکسیدی محافظت نماید.
بعضی گزارش­ها، نیز حاکی از اثر بازدارندگی اسید سالیسیلیک، روی فعالیت آنزیم های آنتی‌اکسیدانی می­باشد. اثر بازدارندگی این ترکیب، برروی فعالیت آنزیم کاتالاز در چندین گونه گیاهی گزارش شده است (Rao et al., 1997). در برخی پژوهش­ها، نشان داده شد، که اسید سالیسیلیک، باعث کاهش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی از جمله کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز شده و در نتیجه میزان پراکسید هیدروژن (H₂O₂) در داخل بافت‌های گیاهی افزایش یافته و این رادیکال آزاد، به عنوان سیگنال عمل نموده، در نتیجه، سیستم آنتی‌اکسیدانی و پاسخ دفاعی گیاه، را از این طریق، تحریک می کند (Rao et al., 1997; Borsani et al., 2001 ; Wahid et al., 2007). چنین به­نظر می‌رسد که افزایش پراکسید هیدروژن، به­ دلیل کاهش فعالیت کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز نیست، بلکه به­علت افزایش فعالیت آنزیم سوپر اکسید دسموتاز، به­عنوان تولیدکننده پراکسید هیدروژن (H₂O₂) می‌باشد و پراکسید هیدروژن تولید شده ، به­عنوان مولکول سیگنال عمل نموده و سیستم آنتی‌اکسیدانی گیاه را تحریک و در نهایت، با افزایش فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز، باعث حذف پراکسید هیدروژن، می گردد (Shi et al., 2006). هم‌چنین، در پژوهش دیگری نشان داده شد که کاربرد اسید سالیسیلیک، باعث افزایش پراکسید هیدروژن گردیده در نتیجه، این رادیکال آزاد، به­عنوان مولکول سیگنال عمل نموده و تولید آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی را افزایش و در نهایت، مقاومت گیاه به تنش‌های غیرزنده را بالا می­برد (Szepesi et al., 2008).
اسید سالیسیلیک، در این پژوهش، در هر دو رقم، با افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی (باعث پالایش رادیکال‌های آزاد اکسیژن شده)، تأثیر مثبتی، بر کاهش اثرات منفی شوری بر شاخص‌های رشد، فتوسنتز، پروتئین‌های محلول و سلامتی غشاء یاخته‌ای (با کاهش پراکسیداسیون لیپیدی غشاء و کاهش نشت یونی) داشت.
کاربرد سدیم نیتروپروسید، نیز مشابه اسید سالیسیلیک، در هر دو رقم، تأثیر مثبتی در افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی داشت. تأثیر نیتریک اکسید، برروی فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، بستگی به، زمان تیمار، ژنوتیپ و نوع اندام بکار رفته دارد (Wu et al., ۲۰۱۱). در مورد تأثیر نیتریک اسید بر فعالیت سیستم آنتی‌اکسیدانی گیاهان، گزارش‌های مختلفی وجود دارد. کاربرد نیتریک اکسید، در برگ‌های ذرت، باعث افزایش بیان ژن‌های مربوط به آنزیم‌های آسکوربات پراکسیداز و کاتالاز شد (Zhang et al., 2007). در خیار، در شرایط تنش شوری، کاربرد نیتریک اکسید، باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و گایاکول پراکسیداز شد (Shi et al., 2007).
هم‌چنین، در پژوهش‌های دیگری ثابت شد که استفاده از نیتریک اکسید، باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، از طریق حذف رادیکال‌های آزاد اکسیژن شده است
(Kopyra and Gwozdz, 2003; Tanou et al., 2009). گزارش‌ ضدونقیضی هم در این مورد وجود دارد. به­ طور مثال کاربرد نیتریک اکسید، در تنباکو، مانع فعالیت آنزیم‌های آنتی‌کسیدانی کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و گایاکول پراکسیداز شده است (Clarke et al., 2000).
۵-۴- بررسی میزان جذب عناصر غذایی
۵-۴-۱- تأثیر تیمارهای شوری و اسید سالیسیلیک در میزان جذب عناصر غذایی
ارتباط میان شوری و تغذیه معدنی گیاهان، امری گسترده و پیچیده است
(Grattan and Grieve, 1999). گزارش‌های فراوانی، نشان داده است که شوری، جذب و تجمع برخی عناصر غذایی را در گیاهان کاهش می‌دهد (Rogers et al., 2003; Hu and Schmidhalter, 2005). نتایج این پژوهش نشان داد که با افزایش غلظت نمک، ریشه‌های هر دو رقم، دارای ظرفیت محدودی در تجمع سدیم (Na⁺) بوده و در نتیجه، قسمتی از یون‌های سدیم را به شاخساره انتقال دادند که از این لحاظ قره‌شانی در مقایسه با تامپسون­سیدلس موفق‌تر عمل نمود.
بیشتر اثرات منفی یون‌های سدیم (Na⁺) به نظر می‌رسد که در ارتباط با، آسیب‌ به غشاء یاخته‌ای باشد (Kurth et al., 1986). در این پژوهش، کاربرد اسید سالیسیلیک، باعث کاهش جذب و سمیت یون‌های سدیم شده، که ممکن است ناشی از کاهش صدمه به غشاءهای یاخته‌ای توسط یون‌های سمی سدیم باشند، این نتایج با یافته‌های Gunes و همکاران (۲۰۰۵) و Al- Hakimi و Hamada (2001) مطابقت دارد.
در گونه‌های گیاهی مانند انگور و مرکبات، سمیت کلر در مقایسه با سمیت سدیم اهمیت بیشتری دارد (Munns, 2005). این بدان معنی نیست که یون‌های کلر از نظر متابولیکی از یون‌های سدیم سمی‌تر هستند، بلکه بیان‌کننده این واقعیت است که این گونه‌ها، در برون ریزش یون‌های سدیم، در مقایسه با یون‌های کلر، موفق‌تر عمل می‌نمایند (Munns, 2005). برخی از پژوهشگران نشان دادند که دمبرگ و پهنک برگ‌های انگور در شرایط شوری، مقدار کلر بیشتری نسبت به سدیم دارند (Fisarakis et al., 2001; Walker et al., 2004).
در هر دو رقم، غلظت یون‌های کلر در برگ‌، بیشتر از ریشه‌ بود. توانایی قره‌شانی، در تجمع مقادیر کم­تر کلر در برگ و همچنین، داشتن زیست توده بالاتر در سطوح شوری بالا می‌تواند از دلایل متحمل بودن بیشتر این رقم به شوری در مقایسه با تامپسون سیدلس باشد. براساس نتایج این پژوهش، به نظر می‌رسد که قره‌شانی، دارای توانایی بالاتری در برون ریزش یون‌های کلر نسبت به تامپسون سیدلس می­باشد، اگرچه که این توانایی با افزایش غلظت نمک در محلول غذایی کمتر شد.
به­ دلیل تشابه شعاع‌ یونی سدیم (Na⁺) و پتاسیم (K⁺)، قدرت تشخیص این دو یون، برای انتقال از طریق سیستم‌های انتقال یونی در غشاء مشکل شده، که این عامل می‌تواند دلیلی برای سمیت یون‌های سدیم در سطوح شوری بالا باشد (Blumwald, 2000). بنابراین یون‌های سدیم به راحتی می‌توانند از طریق کانال‌های یونی پتاسیم، در غشاء یاخته‌ای به­درون یاخته منتقل شوند (Parida and Das, 2005). پژوهش‌هایی در انگور، نشان داده که یون‌های سدیم و پتاسیم، حتی با افزودن مقادیر کم کلرید سدیم، رقابت شدیدی نشان می‌دهند (Garcia and Charbaji, 1993; Troncoso et al., 1999).
یافته های این پژوهش، نشان داد که با کاربرد اسید سالیسیلیک در سطوح مختلف شوری، رقم قره‌شانی در مقایسه با رقم تامپسون سیدلس در جذب پتاسیم نسبت به سدیم، موفق‌تر عمل نموده است. این واقعیت که، چگونه اسید سالیسیلیک جذب یون‌های پتاسیم را افزایش و جذب سدیم و کلر را کاهش داده به طور دقیق، مشخص نشده است.
اسید سالیسیلیک، مولکول سینگال منحصر به فردی است که می‌تواند خواص غشاء پلاسمایی را تغییر داده و فعالیت کانال‌های یونی را تحت تأثیر قرار دهد
(Balasubramanian et al., 1997; Engelberth et al., 2001). اسید سالیسیلیک از طریق تنظیم بیان و فعالیت پمپ‌های پروتون (H⁺- Pumps) و انتقال‌دهنده‌های پتاسیم و سدیم، باعث افزایش غلظت یون‌های پتاسیم و کاهش یون‌های سدیم در سیتوپلاسم شده، هم‌چنین، این ترکیب، در کاهش اثرات سمی یون‌های سدیم و کلر کمک نموده و باعث حفظ یکپارچگی و سلامتی غشاء یاخته‌ای (از طریق تحریک فعالیت سیستم‌های آنتی‌اکسیدانی گیاه و حذف رادیکال‌های آزاد اکسیژن) می‌شود (Zhu, 2003). در پژوهش دیگری، Gunes و همکاران (۲۰۰۷) گزارش نمودند که تیمار اسید سالیسیلیک، باعث کاهش یون‌های سدیم، کلر و افزایش پتاسیم و نیز افزایش نسبت K⁺/Na⁺ در یاخته می‌شود.
این نتایج نشان داد که اسید سالیسیلیک، می‌تواند نقش مثبتی در کمک به جذب انتخابی یون‌های پتاسیم در شرایط تنش شوری ایفاء نماید، چنانکه در پژوهش حاضر، نیز اسید سالیسیلیک در جذب بیشتر پتاسیم در مقایسه با سدیم و کلر، بسیار موفق عمل نمود. محلول‌پاشی با اسید سالیسیلیک، باعث کاهش یون‌های سدیم و افزایش یون‌های پتاسیم در برگ و ریشه شده، که در نهایت منجر به افزایش نسبت K⁺/Na⁺ شد. در این پژوهش، در شرایط تنش شوری، نسبت K⁺/Na⁺ در برگ، بالاتر از ریشه بود، که این نتایج، با یافته‌های Lopez و همکاران (۲۰۰۸) ، هم‌سویی دارد. نسبت بالای K⁺/Na⁺ در گیاهان در شرایط تنش شوری، به­عنوان یکی از معیارهای مهم، برای انتخاب ژنوتیپ‌های مقاوم به شوری محسوب می‌شود. (Ashraf and Harris, 2004). براساس یافته‌های این پژوهش، قره‌شانی دارای نسبت K⁺/Na⁺ بالاتری نسبت به تامپسون سیدلس بود و می‌تواند به عنوان رقم متحمل‌تری در برابر شوری در مقایسه با تامپسون سیدلس محسوب گردد. کاربرد اسید سالیسیلیک در ریشه‌ها و برگ‌های هر دو رقم، باعث افزایش نسبت K⁺/Na⁺ در شرایط تنش شوری شد.
همزمان با افزایش غلظت نمک، در محلول غذایی، میزان یون‌های نیترات ریشه و برگ، در هر دو رقم، کاهش و میزان یون‌های کلر، افزایش یافت. در برخی پژوهش‌ها، گزارش شده، که مقدار نیترات، در شاخساره و برگ‌های انگور، تحت تأثیر شوری، قرار نمی‌گیرد (Prior et al., 1992)، این گزارش، برخلاف یافته‌های پژوهش حاضر می‌باشد. افزایش شوری به طور معمول، باعث کاهش نیترات، در بخش‌های مختلف گیاه می‌شود (Gunes et al., 1996). هم‌چنین، یافته‌های ما، با پژوهش‌های Bar و همکاران (۱۹۹۷) و Lea-cox و Syvertsen (1993) در مورد تأثیر شوری بر کاهش نیترات، در گیاهان، مطابقت دارد.
Lara و همکاران (۲۰۰۳) ، در بررسی خود نشان دادند که افزایش در جذب و تجمع یون‌های کلر، در بافت‌های گیاهی، باعث کاهش نیترات در قسمت‌های هوایی گیاهان می‌گردد.
رقابت میان جذب یون‌های کلر و نیترات در برخی میوه‌ها مانند آووکادو et al., 1997) Bar (، مرکبات (Cerezo et al., 1997)، کیوی (Smith et al., 1987) و توت‌فرنگی (Wang et al., 1989) به اثبات رسیده است. بنابراین هم‌سو با پژوهش‌های ذکر شده، ارتباط تنگاتنگی بین کاهش جذب نیترات و افزایش جذب کلر در هر دو رقم، در شرایط تنش شوری مشاهده گردید. محلول‌پاشی با اسید سالیسیلیک، باعث افزایش غلظت نیترات، در ریشه‌ها و برگ‌های هر دو رقم شد.
در این پژوهش، همزمان با افزایش شوری، کاهش معنی‌داری در غلظت یون‌های کلسیم و منیزیم در هر دو رقم مشاهده شد. سدیم، تنها کاتیونی است که دارای شعاع یونی کریستاله (Na⁺=0.097 nm) مشابه شعاع یونی کریستاله کلسیم (Ca²⁺= 0.099 nm) می‌باشد (Cramer et al., 1985). کلسیم، به­عنوان یک عنصر غذایی ضروری، نقش مهمی در حفظ سلامتی غشاء یاخته‌ای و تنظیم انتقال یون به عهده دارد (Cramer et al., 1985). در غشاء و دیواره یاخته‌ای، یون‌های سدیم به­آسانی می‌توانند جایگزین یون‌های کلسیم در مکان‌های اتصال شده، بدین ترتیب، میزان کلسیم غشاء و دیواره یاخته‌ای، کاهش یافته، در نتیجه میزان تراوایی و یکپارچگی غشاء و دیواره یاخته‌ای دچار آسیب می‌گردد (Hu and Schmidhalter, 2005).
در سطوح بالای شوری، میزان جذب یون‌های کلسیم و منیزم در تامپسون سیدلس به طور معنی‌داری پایین‌تر از قره‌شانی بود. در پژوهشی، تأثیر بازدارندگی شوری بر جذب عناصر غذایی کلسیم و منیزیم، توسط Mudgal و همکاران (۲۰۱۰) گزارش شده است. تنش شوری، هم‌چنین، باعث کاهش غلظت منیزیم در برگ‌های مرکبات شد
(Ruize et al., 1997). در پژوهش دیگری، Shi و Zhu (2008) گزارش نمودند که غلظت یون‌های کلسیم و منیزیم در خیار، در معرض سمیت منگنز کاهش یافته، اما با کاربرد اسید سالیسیلیک، انتقال این یون‌ها، از محلول غذایی به­درون گیاه، افزایش یافت. آنزیم‌های H⁺-ATPase در غشاء پلاسمایی، نقش مهمی در انتقال برخی یون‌ها ایفاء می‌نمایند (Shi and Zhu, 2008). احتمال می‌رود که اسید سالیسیلیک، با تحریک فعالیت آنزیم H⁺-ATPase، جذب عناصری مانند کلسیم و منیزیم را در شرایط تنش شوری افزایش دهد.
غلظت یون‌های آهن و روی، در برگ و ریشه، در هر دو رقم با افزایش شوری، کاهش یافت. جذب عناصر غذایی کم مصرف، در مقایسه با عناصر پرمصرف، کمتر تحت تأثیر شوری قرار می‌گیرد (El- Fouly and Salama, 1999). در پژوهشی، Beatriz و همکاران (۲۰۰۵) در ذرت، نشان دادند که با افزایش شوری، غلظت آهن برگ تغییر نکرده ولی غلظت عناصر غذایی روی، منگنز و مس کاهش یافتند. در پژوهش دیگری برروی چهار پایه مختلف مرکبات، در سطوح شوری متفاوت، مشخص شد که شوری، باعث افزایش غلظت عناصر آهن و روی در ریشه‌ها شده، اما غلظت این عناصر در برگ، با افزایش شوری، تغییری نکرد (Ruize et al., 1997). بنابراین غلظت عناصر غذایی کم مصرف، بسته به گونه، سطح شوری، مقدار عناصر غذایی پرمصرف و نوع اندام گیاهی تفاوت می کند (Hu and Schmidhalter, 2001). کاربرد اسید سالیسیلیک، تا حدودی توانست از اثرات منفی شوری، بر جذب عناصر آهن و روی کم نماید.
۵-۴-۲- تأثیر تیمارهای شوری و سدیم نیتروپروسید بر میزان جذب عناصر غذایی
غلظت یون­ها، در بخش‌های مختلف درخت انگور تحت تأثیر شوری، تغییر یافتند (Fisarakis et al., 2004). هم‌چنین، در پژوهش دیگری، نشان داده شد که افزودن کلرید سدیم به محلول غذایی، موجب افزایش یون‌های سدیم در اندام‌های رویشی انگور می‌شود (Garcia and Charbaji, 1993). یافته‌های بدست آمده از این پژوهش، نشان داد که میزان یون‌های سدیم در هر دو رقم با افزایش شوری، افزایش یافت. کاربرد سدیم نیتروپروسید، تا حدودی توانست میزان سدیم را به­ ویژه در سطوح شوری پایین، در برگ و ریشه، کاهش دهد.
در مورد نحوه تأثیر نیتریک اکسید، بر کاهش جذب یون‌های سدیم، گزارش­های مختلفی وجود دارد. Zhang و همکاران (۲۰۰۴) گزارش دادند که نیتریک اکسید در گیاهان تحت تیمار شوری، باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های H⁺-ATPase و H⁺- PPase غشاء واکوئل (تونوپلاست) شده در نتیجه انتقال پروتون (H⁺) و تبادل یون‌های سدیم با پروتون (H⁺) افزایش یافت. برای اثبات این مکانیسم، Zhang و همکاران (۲۰۰۶) در پژوهشی، از ترکیبی به­نام ^[۲۲]MB-1 (ترکیب پالاینده نیتریک اکسید) استفاده نمودند، که باعث کاهش فعالیت‌های هر دو آنزیم گردید، این موضوع نشان داد که نیتریک اکسید نقش مهمی در تحریک فعالیت H⁺-ATPase و H⁺- PPase برای کاهش سمیت یون‌های سدیم ایفاء می کند. نیتریک اکسید، ممکن است باعث افزایش مقاومت به شوری در گیاهان، از طریق افزایش بیان آنتی‌پورتر Na⁺/H⁺ و ژن‌های H⁺-ATPase غشاء پلاسمایی شده که برای تنظیم هم‌ایستایی یون‌های سدیم، لازم است (Hayat et al., 2010a).
در این پژوهش، اختلاف در میزان سدیم ریشه‌ها، نشان داد که ریشه‌ها دارای قدرت محدودی برای تجمع یون‌های سدیم بوده و در نتیجه این یون‌ها را به قسمت‌های هوایی گیاه، انتقال می‌دهند. در گلیکوفیت‌ها، مقاومت به شوری از طریق جذب محدود یون‌های سدیم و کلر و یا انتقال این یون‌های سمی از ناحیه ریشه به قسمت‌های هوایی گیاه صورت می‌گیرد (Greenway and Munns, 1980). همچنین، در گیاهان چوبی، گزارش شده است که یون‌‌های سدیم در ریشه، بعد از سه تا چهار سال به قسمت‌هایی هوایی انتقال یافته و باعث سوختگی برگ می‌شوند (Tester and Davenport, 2003).
بنابراین این گزارش­‌ها، هم‌سو با یافته‌های این پژوهش، نشان دادند که قدرت ریشه‌ها در جذب و نگهداری یون‌های سدیم و کلر محدود بوده (که البته در تمامی گیاهان این چنین نیست) و مجبورند که این یون‌ها را از طریق ریشه به شاخساره منتقل نمایند.
در پژوهش حاضر، غلظت کلر در برگ‌ها بیش از ریشه‌ها بود. غلظت پایین‌تر یون‌های کلر در برگ‌های قره‌شانی، در مقایسه با تامپسون­سیدلس، در سطوح شوری مختلف، به­نظر می‌رسد که نتیجه توانایی بیشتر قره‌شانی در جذب محدود کلر، یا برون ‌ریزش بیشتر یون‌های کلر باشد. در گونه‌های چوبی چند ساله، برون‌ ریزش یون‌های کلر از برگ یا شاخساره در مقایسه با برون ریزش یون‌های سدیم، نشانه مقاومت به شوری محسوب می‌شود (Storey et al., 2003). این مکانیسم، در جنس‌های Vitis و Citrus نشان داده شده است (Romero-Aranda et al., 1998; Moya et al., 2003). بنابراین در پژوهش حاضر، میزان پایین‌تر غلظت کلر، در قره‌شانی به نظر می‌رسد که نشانه متحمل بودن این رقم به شوری در مقایسه با تامپسون سیدلس باشد.
در این پژوهش ، میزان نیترات (NO^-₃)، در سطوح شوری مختلف، کاهش یافت. Neumann (1997) گزارش نمود که با افزایش شوری در محیط ریشه، جذب نیتروژن کاهش می‌یابد. هم‌چنین، در پژوهش دیگری در پیوند پرتقال ناول برروی دو پایه کلئوپاترا ماندارین و ترویرسیترنج در شرایط تنش شوری، میان تجمع نیتروژن در قسمت‌های هوایی و غلظت کلر، یک همبستگی منفی مشاهده گردید (Banuls et al., 1990). Melgar و همکاران (۲۰۰۸) نیز علت کاهش نیترات را در گیاهان تحت تنش شوری، نتیجه رقابت با یون‌های کلر دانستند. تمامی این پژوهش‌ها نشان داد که علت کاهش جذب نیترات، در هر دو رقم، افزایش کلر، در برگ‌ها و ریشه‌ها است. کاربرد سدیم نیتروپروسید، تأثیر مثبتی بر افزایش میزان نیترات در هر دو رقم داشت.
افزایش غلظت نمک در محلول غذایی، باعث کاهش پتاسیم برگ و ریشه در هر دو رقم شد. یون‌های پتاسیم از طریق یکسری کانال‌های یونی واقع در غشاء یاخته‌ای به درون یاخته وارد شده، که این کانال‌ها در شرایط تنش شوری، به­راحتی برای نفوذ یون‌های سدیم به داخل یاخته قابل استفاده است (Blumwald, 2000). دلیل آن، تشابه شعاع‌ یونی پتاسیم و سدیم بوده که قدرت تشخیص این یون‌ها را توسط کانال‌های یونی موجود در غشاء کم می کند (Blumwald, 2000). به این دلیل، میزان یون‌های پتاسیم برگ و ریشه، در هر دو رقم، به علت رقابت یون‌های سدیم، به­شدت کاهش یافت. نتایج این پژوهش، با یافته‌های Cerda و همکاران (۱۹۹۵) هم‌سو می‌باشد.
به­ دلیل شباهت، در خواص فیزیکی و شیمیایی یون‌های سدیم و پتاسیم (شعاع یونی، انرژی هیدراتاسیون یونی)، این دو یون، در مراحل متابولیکی مختلفی در سیتوپلاسم، مانند واکنش‌های آنزیمی، سنتز پروتئین‌ها و فعالیت‌های ریبوزومی، با یکدیگر رقابت می‌نمایند (Shabala and Cuin, 2007). بنابراین در شرایط تنش شوری، نتیجه کاهش در جذب پتاسیم در ریشه‌ها، کاهش در نسبت K⁺/Na⁺ یا افزایش در نسبت Na⁺/K⁺ می‌باشد که در هر دو رقم، مشاهده گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد سدیم نیتروپروسید، تا حدودی باعث بهبود نسبت K⁺/Na⁺ در ریشه و برگ در هر دو رقم شد که این نتایج با یافته‌های Zhang و همکاران (۲۰۰۴) در ذرت هم‌سویی دارد.
هم‌چنین، غلظت یون‌های کلسیم و منیزیم نیز با افزایش شوری در هر دو رقم کاهش یافت. کلسیم، سیگنال کلیدی، برای تنظیم مقاومت گیاهان به تنش‌های شوری و خشکی محسوب می‌شود و در دیواره و غشاء یاخته‌ای، یون‌های کلسیم به راحتی می‌توانند در مکان‌های اتصال، توسط یون‌های سدیم، جایگزین شده، بدین ترتیب، سلامتی غشاء یاخته‌ای، آسیب جدی می‌بیند (Hu and Schmidhalter, 2005). کاربرد سدیم نیتروپروسید، به­ ویژه، در سطوح شوری پایین، تا حدودی توانست از اثرات منفی شوری به جذب کلسیم، کم نماید.
در پژوهشی، Shi و Zhu (2008) بیان نمودند که آنزیم‌های H⁺-ATPase در غشاء پلاسمایی نقش مهمی در انتقال یون‌های دو ظرفیتی ایفاء می‌نمایند. هم‌چنین پژوهش‌های انجام شده، نشان داد که نیتریک اکسید، باعث تحریک فعالیت آنزیم‌های H⁺-ATPase می‌گردد (Hayat et al., 2010a). احتمال می‌رود که در این پژوهش، سدیم نیتروپروسید از طریق افزایش تحریک فعالیت آنزیم‌های H⁺-ATPase ، جذب یون‌های کلسیم و منیزیم را در شرایط شوری افزایش دهد.
گزارش‌های فراوانی، در مورد تأثیر منفی شوری بر کاهش جذب منیزیم ارائه شده است. در پژوهشی، Sivritepe و همکاران (۲۰۱۰) بیان نمودند که تنش شوری، باعث کاهش غلظت منیزیم در برگ‌ها و ریشه‌های انگور رقم ماسکل شد. در پژوهش‌ دیگری، Ferguson و همکاران (۲۰۰۲) گزارش نمودند که میزان منیزیم در برگ‌های پسته (Pistacia vera L.) که برروی پایه‌های UCB-1 و P. atlantica در شرایط تنش شوری قرار داشتند به­شدت کاهش یافت. این یافته­ ها با پژوهش حاضر، در مورد تأثیر منفی شوری بر کاهش جذب منیزیم، هم‌سویی دارد.
از طرفی، با افزایش شوری، غلظت یون‌های آهن و روی در برگ و ریشه در هر دو رقم کاهش یافت. تأثیر شوری بر غلظت عناصر غذایی میکرو، در گیاهان، با یکدیگر متفاوت است

تعامل بازارکالاها نیازمند مساوی بودن عرضه و تقاضای کالاست و یا به طور معادل، سرمایه‌گذاری معادل پس‌انداز است:
(۲-۳۲)
طرف چپ معادله (۲-۳۲)، سرمایه‌گذاری خالص و طرف راست آن معادل پس‌انداز است. با حذف  از دو طرف معادله، رابطه بیان می‌کند سرمایه در زمان  ، برابر با پس‌انداز جوانان در زمان  می‌باشد. یعنی:
(۲-۳۳)
الگوی دیاموند به طور ضمنی بیان می‌کند، که اگر نرخ رشد جمعیت افزایش یابد، سرمایه سرانه کاهش می‌یابد. اما اثر افزایش نرخ رشد جمعیت بر پس‌انداز مشخص نیست، زیرا نرخ بهره زیاد و دستمزدها کم می‌شود ( پس‌انداز تابع افزایشی از دستمزدها و نرخ بهره است). اما از طرفی با افزایش نرخ رشد جمعیت، جوانان بیشتر می‌شوند و سطح تولید نیز زیاد می‌شود و همین موجب افزایش سطح پس‌انداز کل جامعه می‌شود، ولی مشخص نیست که پس‌انداز سرانه چه تغییری می‌کند.

۲-۵-۲-۴) الگوی بلانچارد: جوانی دائمی

در الگوی بلانچارد، افراد افق نامحدودی برای زندگی ندارند. اما تمام افراد، صرف نظر از سن، دارای امید به زندگی یکسان هستند. به عبارت دیگر، تمام افراد دارای احتمال مرگ‌ومیر یکسان هستند. الگوی بلانچارد یک الگوی زمان پیوسته است و به‌طور ضمنی در مورد رابطه رشد جمعیت و رشد اقتصادی تنها بیان می‌کند که با افزایش میانگین سنی جمعیت، طرف تقاضای اقتصاد با کاهش مصرف تغییر می‌یابد و به تبع آن در تعادل هم‌چنین درآمد سرانه کاهش می‌یابد(بلانچارد و فیشر، ۱۹۸۹).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همان‌طور که ذکر شد در این الگو، هر فرد در هر لحظه از زمان احتمال معینی برای مرگ دارد. هم‌چنین فرض می‌شود که احتمال مرگ در هر واحد زمان که با  نشان داده می‌شود، ثابت است. به طور اخص این موضوع دلالت بر آن دارد که طول عمر انتظاری فرد پیر به همان اندازه فرد جوان است. و چون الگو با زمان پیوسته است، احتمال آنی  می‌تواند هر مقداری بین صفر و بی‌نهایت باشد. فرض احتمال ثابت معادل آن است که بیان شود متغیر تصادفی زمان تا مرگ یک توزیع نمایی دارد. اگر  نشان دهنده این متغیر و تابع چگالی آن به صورت زیر باشد:
(۲-۳۴)
مقدار انتظاری آن به صورت زیر به دست خواهد آمد:

(۲-۳۵)
را می‌توان شاخصی برای افق موثر افراد در الگو دانست. با کاهش احتمال مرگ، شاخص افق موثر افزایش می‌یابد. در حالت حدی که  به طرف صفر میل می‌کند، الگو بی‌نهایت می‌شود و به الگوی رمزی تبدیل می‌شود.
در هر لحظه از زمان گروهی جدید، مرکب از مردمی با احتمال مرگ  ، متولد می‌شوند. هر گروه به اندازه کافی بزرگ است به طوری‌که  در عین حال نرخ کاهش انازه گروه در طول زمان می‌باشد. بنابراین گرچه هر فردی در مورد زمان مرگ خودش اطمینان ندارد ولی اندازه گروه با قطعیت در طول زمان کوچک می‌شود. یک راه نرمال کردن برای تسهیل موضوع این است که اندازه گروه جدید نیز برابر  باشد. بنابراین اندازه گروهی که در زمان  متولد شده است، در زمان  است. در نتیجه اندازه کل جمعیت در زمان  به صورت زیر خواهد بود:
(۲-۳۶)
اما آن‌چه در این قسمت حائز اهمیت است پیشبرد این الگو از جنبه رابطه رشد جمعیت و رشد اقتصادی توسط بکر و برو^[۴۴] (۱۹۸۸) می‌باشد.

۲-۵-۲-۵) انتخاب نرخ موالید در الگوی نسل‌های هم‌پوشان زمان پیوسته

در الگوی زمان پیوسته نسل‌های هم‌پوشان با نرخ موالید و مرگ‌ومیر به صورت زمان پیوسته برخورد می‌شود. فرض که  نرخ موالید خانوار و  نرخ مرگ‌ومیر باشد. هم‌چنین مانند الگوی بلانچارد  ثابت در نظر گرفته می‌شود که به سن خانوار بستگی ندارد. اندازه خانوار به طور متوسط در حال تغییر است که این تغییر به صورت زیر است:
(۲-۳۷)
متغیر حالت است که بیان‌گر اندازه خانوار است و  نشان‌دهنده تغییر اندازه خانوار در طول زمان است. تابع مطلوبیت خانوار در مدل زمان پیوسته بکر و برو به صورت زیر تعریف شده است:
(۲-۳۸)
که  بیان‌گر تابع نوع‌دوستی(Altruism) ، در این الگو است، و  مولفه مطلوبیت از داشتن فرزند است که  بیان‌گر مطلوبیت نهایی تمایل به داشتن یک فرزند بیشتر است.

۲-۵-۲-۵-۱) هزینه پرورش فرزند

فرض که تولد و پرورش هر فرزند، هزینه‌ای معادل  دارد. چون  تولدها در واحد زمان است، بنابراین  کل مخارج روی پرورش فرزندان است و  هزینه سرانه پرورش هر فرزند است.
حال مساله اساسی، بررسی رابطه  با دیگر متغیرهای الگو می‌باشد. اگر در نظر گرفته شود هزینه پرورش هر فرزند برابر با خرید از بازار کالاها و خدمات است، آن‌گاه اگر درآمد سرانه رشد کند هزینه پرورش فرزند کاهش می‌یابد. بنابراین به طور نظری در این الگو با افزایش رشد اقتصادی و توسعه اقتصاد، نرخ موالید زیاد می‌شود۰ هم‌چنین پرورش هر فرزند هزینه فرصتی با خود به همراه دارد. اگر هزینه سرانه پرورش فرزند در نظر گرفته شود تابع، افزایشی از سرمایه سرانه اقتصاد خواهد بود. یعنی با سرمایه‌بر شدن اقتصاد، هزینه پرورش فرزند افزایش می‌یابد. بنابراین می‌توان گفت:
(۲-۳۹)

۲-۵-۲-۵-۲) محدودیت‌های بودجه

فرض می‌شود هر خانوار دستمزدی معادل  دریافت می‌کند و در مقابل اجاره دارایی‌هایش، نرخ بهره  را دریافت می‌کند. اگر  و  سرمایه سرانه و مصرف سرانه باشند، آن‌گاه قید بودجه با تغییرات سرمایه خانوار در طول زمان به صورت زیر خواهد بود:
(۲-۴۰)

۲-۵-۲-۵-۳) شرایط حداکثر سازی

مساله حداکثر سازی مطلوبیت، انتخاب مسیر متغیر کنترل  و  برای حداکثر کردن مطلوبیت است. این مساله حداکثر سازی شامل شرایظ اولیه  و معادله‌های انتقال (۲-۳۴) و (۲-۳۷) و نابرابری‌های  و  است.
اکنون می‌توان تابع همیلتونی را به شرح زیر به کار برد:
(۲-۳۸)
به طوری که  و  دو قیمت سایه‌ای برای متغیرهای حالت  و  می‌باشند.
شرایط  می‌تواند با هم ادغام شود تا راهی برای شرح نرخ رشد مصرف را بدهد. به طوری که به رابطه زیر برسیم:
(۲-۴۱)
در حالت ساده، تابع مطلوبیت لگاریتمی که  است، این عبارت برابر است با:
(۲-۴۲)
یعنی نرخ رشد جمعیت به ترجیحات زمانی خانوار نوع دوست می‌افزاید. حال با ابتکار بکر، اگر متغیر جدیدی تحت عنوان  به صورت زیر تعریف شود:
(۲-۴۳)
آن‌گاه می‌توان با اعمال شرایط  به رابطه زیر رسید:
(۲-۴۴)
اگر از  نسبت به زمان مشتق گرفته شود و شرط  برای به دست آوردن  استفاده شود، آن‌گاه:
(۲-۴۵)
باشد، معادله دیفرانسیل (۲-۴۵) به صورت زیر می‌شود:  اگر
(۲-۴۶)
آن‌گاه رفتار حداکثر کننده مطلوبیت شرط می‌کند که  باشد. بنابراین رابطه نرخ رشد جمعیت باید شرایط زیر را برقرار سازد:

(۲-۴۷)
متغیر  ، نرخ اثر درآمدی برای تقاضای فرزند را نشان می‌دهد که  بیان‌گر هزینه پرورش فرزند است. و با  طبق رابطه (۲-۳۹)، رابطه خطی دارد و رابطه (۲-۴۷) بیان‌گر آن است که نرخ رشد جمعیت و  در یک راستا حرکت می‌کند. به بیان دیگر، در صورت توسعه اقتصادی خانوار نوع‌دوست، نرخ رشد جمعیت زیاد می‌شودو باز توزیع این اثر روی رشد تولید مثبت است.

۲-۵-۳) جدیدترین نسل مدل‌های رشد اقتصادی

در طول ۵۰ سال اخیر، مطالعات زیادی روی مباحث رشد اقتصادی صورت گرفته است. آن چه محققان به دنبال آن بوده_‌اند، شناخت علل رشد اقتصادی و تبیین موتور محرکه برای آن، در کشورهای مختلف است. در طول دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، مساله اثر مقیاس و اندازه جمعیت بر رشد اقتصادی، مورد توجه مجدد نظریه پردازان رشد اقتصادی قرار گرفت که این توجه، نتیجه مستقیمی از فرمول بندی مدل‌های رشد شومپیتری بود؛ مدل هایی که در آن‌ها، رشد اقتصادی از فعالیت‌های R&D سرچشمه می‌گیرند. در مدل‌های مذکور، ارتباط بین مقیاس و رشد اقتصادی، به طور صریح و دقیق بیان شده است (دینوپولوس، تامپسون^[۴۵]، ۱۹۹۹).
از آن جا که تحقیقات اخیر همگی به این نکته پی برده‌اند که دانش فنی، به عنوان مزیت نسبی اقتصادها، از انسان و نیروی انسانی نشات می‌گیرید، تحقیقات علاوه بر تاثیر مهارت و آموزش او در رشد اقتصادی، اکنون رویکردی نوین پیدا کرده‌اند. این رویکرد، بررسی و همچنین تاکید بر نقش رشد و اندازه جمعیت بر رشد اقتصادی است. در این فضا، نظریه‌های رشد اندیشه محور معرفی گشته‌اند.

نمونه و روش نمونهگیری
با بهره گرفتن از روش نمونهگیری طبقهای تصادفی انجام شد .براساس روش نمونهگیری طبقه ای حجم نمونه براساس حجم جامعه تعیین میشود .یعنی هر اندازه که تعداد در طبقه اصلی جامعه بیشتر باشد، به همان نسبت تعداد درنمونه افزایش مییابد. در این جامعه که تعدادکل ۲۰۰۰ نفرمی باشد.۲۰۰ نفر انتخاب شدند. از ۲۰۰۰ نفر جامعه آماری ۱۲۹۸نفر مجرد و ۷۰۲ نفر متاهل میباشند. که انتخاب نمونه ای ۱۰%از این جامعه، بنابرروش نمونهگیری طبقه ای ۱۲۸ نفر مجرد و ۷۲ نفر متاهل را در برمیگیرد. .از جمله شرایط انتخاب حجم نمونه عبارت بودند از اینکه تحصیلات آنها از ابتدایی تا دیپلم و بالاتر در نظر گرفته شد.(یعنی همه سطوح تحصیلاتی را در برداشته باشد).
ابزار جمع آوری اطلاعات
در این پژوهش از پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 که توسط اصغری مقدم (۱۳۷۷)ترجمه شده است، استفاده شد.
پرسشنامه SF-36
این پرسشنامه دارای ۳۶ سوال می باشد که هشت مقیاس مربوط به سلامت را می سنجد. و به طور وسیعی در پژوهشهای مربوط به سلامت به کار گرفته شده است. این پرسشنامه را میتوان در رابطه با گروه های سنی، بیماریها و شیوه های درمانی مختلف به کارگرفت. با بکارگیری آن و نمرهگذاری پاسخهای میزان شده ای که به سوالات استاندارد داده شده است میتوان سلامت را از دیدگاه فرد به شیوه ای جامع، موثر و از لحاظ روانسنجی صحیح ارزیابی کرد .SF-36 را میتوان در مصاحبه تلفنی و مصاحبه چهره به چهره به کارگرفت. همچنین آزمودنی خود نیز میتواند به تکمیل این پرسشنامه اقدام نماید. پرسشنامه را میتوان در مورد افراد۱۴ سال به بالاتر بکار برد .نخست این پرسشنامه بطور مختصر معرفی میگردد.
۱-عملکردجسمانی^[۷۴] (PF): با ۱۰ سوال عملکرد جسمانی فرد که شامل ده قسمت سوال ۳ می باشد،سنجیده می شود. این مفهوم میزانی را که سلامت فرد فعالیتهای جسمانی وی را در اموری مانند مراقبت از خود، راه رفتن، بالا رفتن از پلهها، خم شدن، بلند کردن اشیاء و فعالیتهای شدید و متوسط محدود کرده است اندازه گیری میکند .
۲-کارکرد نقش جسمی^[۷۵] (RP ): با ۴ سوال ایفای نقش جسمی فرد که شامل تمام چهار قسمت سوال ۴ می باشد، سنجیده میشود این مفهوم میزان اختلالی را که سلامت جسمانی فرد در کار و یا سایر فعالیتهای روزمره(از جمله اموری مانند به پایان رساندن کارها کمتر از حد دلخواه، محدودیت در نوع فعالیت و یا دشواری در انجام فعالیتها ) ایجاد کرده است را اندازه گیری میکند.
۳-درد بدنی ^[۷۶](BP): با ۲ سوال درد بدنی فرد که شامل سوالات ۷و۸ می باشد، سنجیده میشود. این مفهوم شدت درد و تاثیر آن را بر فعالیتهای عادی در داخل و خارج از منزل اندازه گیری میکند.
۴-سلامت عمومی^[۷۷] (GH): با ۵ سوال سلامت جسمانی فردکه شامل سوال ۱ و تمام چهار قسمت سوال ۱۱می باشد، سنجیده میشود. این مفهوم ارزشیابی فردرا ازسلامت شامل سلامت فعلی، دیدگاه فرد نسبت به سلامت و مقاومت در برابر بیماری را اندازه گیری میکند.
۵-سر زندگی^[۷۸] (V): با ۴ سوال که شامل چهار قسمت سوال ۹ میباشد سرزندگی فردسنجیده میشود. این مفهوم احساس سرزندگی و نشاط فرد را که نقطه مقابل خستگی و فرسودگی است را اندازه گیری میکند.
۶-عملکرد اجتماعی^[۷۹] (SF): با دو سوال که شامل سوالات ۶ و۱۰ می باشد، عملکرد اجتماعی فرد سنجیده میشود. این مفهوم میزان اختلالی را که مشکلات مربوط به سلامت جسمانی و هیجانی در فعالیتهای طبیعی اجتماعی ایجاد میکند اندازه گیری میکند.
۷- کارکرد نقش-هیجانی^[۸۰] (RE): با ۳ سوال که شامل سه قسمت سوال ۵ می باشد، کارکرد نقش هیجانی فرد سنجیده میشود. این مفهوم میزان اختلالی را که مشکلات هیجانی در کار و یا فعالیتهای روزمره بوجود میآورد(از قبیل کاهش زمانی که صرف انجام کار میگردد، به پایان رساندن کارها کمتر از حد معمول و انجام کار بادقتی کمتر از آنچه عادت فرد بوده است ) را اندازه گیری میکند .
۸-سلامت روانی^[۸۱] (MH): با ۵ سوال که شامل پنج قسمت سوال۹ میباشد، سلامت روانی فرد سنجیده میشود. این مفهوم بهداشت روانی عمومی شامل افسردگی، اضطراب، کنترل هیجانی، و عاطفه مثبت عمومی را اندازه گیری میکند.
۹-تغییر وضعیت سلامت گزارش شده^[۸۲] (HT): با ا سوال تغییر وضعیت سلامت گزارش شده توسط فرد اندازه گیری میشود. این سوال وضعیت سلامت فعلی فرد را نسبت به یکسال قبل میسنجد.
شیوه نمرهگذاری پرسشنامه SF-36
به طور کلی سوالهای SF-36 به گونه ای نمرهگذاری میگردد که نمره بالاتر بیانگر وضعیت سلامت بهتر میباشد. دامنه نمرات بین ۰ تا ۱۰۰ می باشد.نمره گذاری SF-36 دارای سه مرحله میباشد.
۱-کدگذاری مجدد برای ۱۰ سوالی که به کدگذاری مجدد نیازمند است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-محاسبه نمره هر مقیاس از طریق جمع کردن نمره های خام همان مقیاس
۳-تبدیل کردن نمره های خام هر مقیاس به یک مقیاس ۱۰۰-۰(نمره های مقیاس تبدیل شده)
در این آزمون که به روش لیکرت نمرهگذاری میشود .نمرهگذاری برخی از ماد ها مثبت و برخی دیگراز ماده ها منفی میباشد. سوالات(۱، ۶، ۷، ۸)و سوال ۹قسمت(الف، د، ی، گ)و نیز سوال ۱۱ قسمت(ب، د)نمرهگذاری معکوس دارند. و بقیه ماده ها نمرهگذاری آنها بدون تغییر میباشد.
نمره گذاری و تبدیل مقیاسها
مقیاس مجموع ارزشهای نهایی بعد از کدگذاری مجدد
عملکرد جسمانی الف+۳ب+۳ ج+۳د+۳ی+۳و+۳ک+۳گ+۳ن+۳م
کارکرد نقش - جسمی ۴الف+۴ب+۴ج+۴د
درد بدنی ۷+۸
سلامت عمومی ۱+۱۱الف+۱۱ب+۱۱ج+۱۱د
سرزندگی ۹الف+۹ی+۹ک+۹د
عملکرد اجتماعی ۶+۱۰
کارکرد نقش - هیجانی ۵الف+۵ب+۵ج
سلامت روانی ۹ب+۹ج+۹د+۹و+۹گ
بررسی پایایی و روایی آزمون ۳۶SF-
پایایی آزمون: ضریب آلفای کرونباخ داده ها بدست آمده از ۴۰۴ نفر بین۷۰/.تا ۸۵/.می باشد، بنابراین پایایی بدست آمده از طریق ارزیابی همسانی درونی بین ۷۰/.تا۸۵/.می باشد که نشان دهنده این است که پرسشنامه SF-36 دارای ضریب همسانی درونی مطلوبی می باشد.
ارزیابی ضریب بازآزمایی
به منظور بررسی ضرایب بازآزمایی آزمون SF-36 آزمون مذکور یک هفته پس از اجرا به ۱۲۰ نفر (۶۰ دختر و ۶۰پسر ) از همان افرادی که در مرحله اول پرسشنامه را تکمیل کرده بودند، داده شد. تعداد ۸ نفر (۲ دختر و ۶ پسر) در مرحله دوم حاضر به تکمیل پرسشنامه نشدند. ضریب باز آزمایی برای ۱۱۲ نفر(کل نمونه)۴۳/.تا ۷۹/. و برای آزمونیهای دختر بین ۳۳/.تا۷۰/.و برای آزمونی های پسر بین ۵۵/.تا ۸۸/.متغیر بوده است.
روایی آزمون
به منظور بررسی اعتبار پرسشنامه SF-36 از روش به کارگیری ملاک خارجی(نظر متخصصین) استفاده شد. جامعه آماری کلیه افراد مراجعه کننده به یکی از درمانگاههای جنوب شهر تهران در بهمن و اسفند ماه سال ۷۸ بودند .با بهره گرفتن از آزمون T برای گروه های مستقل میانگین دو گروه سالم و بیمار در ۸ خرده مقیاس مقایسه شدند. یافتهها نشان میدهد که آزمون SF-36 قادر است افراد سالم و بیمار را به طور معناداری از یکدیگر جدا کند
روش اجرای پژوهش
پس از اخذ مجوز از سازمان بنیاد شهید، تعداد کل همسران بر اساس فرم مشکلات شایع سازمان به دست آمد. که حجم این جامعه آماری به ۲۰۰۰ نفر میرسید. و محقق نمونهای ۱۰% معادل ۲۰۰ نفر را بر اساس سطح تحصیلات و تاهل و تجرد انتخاب نمود.این پژوهش در شهرستانهای استان کرمانشاه و به تناسب(روانسر۱۵ نفر، جوانرود۱۵ نفر، اسلامآباد۳۰نفر، صحنه۱۵نفر، ثلاث ۱۰نفر، کنگاور۳۰نفر، هرسین۳۰ نفر و کرمانشاه ۵۵ نفر) انتخاب گردید.
پس از تعیین حجم در مرحله بعد به طور تصادفی انتخاب شدند. و با توجه به اینکه در اولین مرحله کل افراد دعوت شده مراجعه نکردند، در مرحله بعد با توجه به در دسترس داشتن اسامی آنها به طور تصادفی انتخاب گردیدند. در ابتدای هر جلسه ابتدا هدف از پژوهش بیان شد. و ضمن توجیه آزمودنیها با توجه به اینکه تحصیلات آزمودنیها از ابتدایی تا دیپلم و بالاتر بود، به دلیل تحصیلات پایین و تکمیل پرسشنامه به صورت دقیق، محقق خود به تکمیل پرسشنامه اقدام کرد. و نیزبه علت کثرت آزمودنیها تکمیل پرسشنامه ها به شکل گروهی و همچنین در طی چندین جلسه انجام گرفت.
روش آماری مورد استفاده در تحلیل داده ها
در این پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی از جمله میانگین، انحراف استاندارد، جداول فراوانی و همچنین در آماراستنباطی از آزمون tتست برای گروه های مستقل، آزمون تحلیل واریانس یک راهه و آزمون فیشر و توکی نیز استفاده گردید.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
مقدمه
در این فصل به بررسی یافتهها، فرضیات عنوان شده و تحلیل آنها میپردازیم. ابتدا اطلاعات جمعیتشناختی مربوط به شرکت کنندگان در پژوهش، شاخصهای توصیفی متغیرهای پژوهش بررسی میشود و در پایان فرضهای پژوهش مورد بررسی قرار میگیرد. این فصل مشتمل بر جداول و تجزیه و تحلیل اطلاعات میباشد که در دو بخش مورد بررسی قرار میگیرد.
بخش توصیفی: در این قسمت اطلاعات به دست آمده مربوط به آزمودنیها از قبیل فراوانی آزمودنیها از نظر سن، تحصیلات، حقوق و طول مدت فقدان با بهره گرفتن از آمار توصیفی طبقهبندی شده و فراوانی و درصد آنها مشخص گردیده است.
بخش استنباطی: در این قسمت با بهره گرفتن از آزمونهای آماری مناسبt تست برای گروه های مستقل،تحلیل واریانس یک راهه و آزمون فیشر و توکی به تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته و به این ترتیب یافتهها و نتایج مبتنی بر فرضیات پژوهشی رد یا تأیید میشود.
در این بخش اطلاعات جمعیتشناختی شرکت کنندگان پژوهش(سن، تحصیلات ،درآمد و طول مدت فقدان) بصورت توصیفی(فراوانی و درصد، میانگین و انحراف استاندارد)، ارائه میشود و در پایان فرضهای پژوهش مورد بررسی قرار میگیرد.
الف) نتایج مربوط به مشخصات آماری نمونه مورد پژوهش(آمار توصیفی)

(۳-۴۷)
(۳-۴۸)
(۳-۴۹)
(۳-۵۰)
۳-۲-۴- کانورتر سمت روتور
کانورترهای dc به ac به اینورتر مشهور می‌باشند. بسته به نوع منبع تغذیه و توپولوژی مداربه اینورترهای منبع ولتاژ و منبع جریان تقسیم‌بندی می‌شوند[۲۰].
شکل (۳-۹) اینورتر VSI سه فاز PWM
در تولید متغیرهای ولتاژ(ولتاژهای خط به خط و فاز) هر فاز شامل دو تابع سوئیچینگ به شکل (SF_{1_a},SF_{2_a}) یا SF_{1_b},SF_{2_b})) یا (SF_{1_c},SF_{2_c}) می‌باشد. با به کار بردن توابع سوئیچینگ SF_{1_a,b,c}، ولتاژهای V_ao، V_bo و V_coمی‌توانند به شکل ذیل بدست آیند:
(۳-۵۱)
(۳-۵۲)
(۳-۵۳)
در نتیجه ولتاژهای خط به خط V_ab ، V_bc و V_ca از معادلات ذیل حاصل می‌شوند:
(۳-۵۴)
(۳-۵۵)
(۳-۵۶)
همچنین به منظور محاسبه ولتاژهای فاز اینورتر V_an ، V_bn و V_cn، ولتاژ V_no به صورت زیر محاسبه می‌گردد:
(۳-۵۷)
لذا ولتاژهای فاز به صورت زیر بدست می‌آید:
(۳-۵۸)
(۳-۵۹)
(۳-۶۰)
با بهره گرفتن از روابط فوق تمام متغیرهای ولتاژ اینورتر VSI قابل دستیابی می‌باشند. جزئیات بلوک اینورتر در شکل زیر آمده است:
شکل (۳-۱۰) بلوک تولید ولتاژهای خط به خط و فاز بر مبنای توابع سوئیچینگ
۳-۳- کنترل‌برداری ماشین القایی
۳-۳-۱- مفهوم کنترل به روش برداری (یا کنترل به روش جهت‌دهی میدان)
همانطور که می‌دانیم، در موتورهای DC محورهای سیم‌پیچ‌های آرمیچر و تحریک بر یکدیگر عمود بوده و در نتیجه mmf های ایجاد شده توسط جریان‌های آرمیچر و تحریک بر یکدیگر عمودند[۱۲].
(۳-۶۱)
در موتور DC شار توسط جریان i_f قابل کنترل است گشتاور نیز مستقل از شار توسط جریان i_a قابل کنترل است. اما در ماشین القایی، میدان‌های استاتور و روتور که در تولید گشتاور نقش دارندمستقل از یکدیگر نبوده، زاویه بین آنها ۹۰ درجه نبوده و بر یکدیگر اثر متقابل دارند.
شاید بتوان سیم پیچ روتور ماشین القایی را مشابه با سیم پیچ تحریک در موتور DC در نظر گرفت، اما جریان روتور وابسته به ولتاژ القا شده در روتور و یا ولتاژ استاتور و یا به عبارتی جریان استاتور است. بدون استفاده از روش کنترل‌برداری با تغییر جریان استاتور، شار و گشتاور موتور هر دو تغییر می‌کنند.
هدف از کنترل‌برداری یا کنترل با جهت‌دهی میدان (Field oriented control (Foc)) آن است که شار و گشتاور ماشین القایی مستقل از یکدیگر و همانند موتور DC کنترل گردند. در روش کنترل‌برداری ، با جهت‌دهی مناسب بردار شار در راستای محور d دستگاه دو محوری qd به هدف فوق دست می یابیم. با جهت‌دهی مناسب بردارشار، دامنه شار توسط جریان i_ds و گشتاور توسط جریان i_qs کنترل می‌گردد. در نتیجه شار و گشتاور ماشین القایی همانند یک موتور DC توسط دو جریان واقعاً مستقل از هم i_ds و i_qs کنترل می‌شود.
۳-۳-۲- دسته‌بندی انواع روش‌های کنترل‌برداری
مفهوم کنترل‌برداری ارائه شده بر مبنای جهت‌دهی شار روتور بود، اما در مراجع مختلف، به جای شار روتور، شارهای دیگر موتور جهت‌دهیمی‌شوند. روش‌های مختلف کنترل‌برداری بر مبنای شار مورد استفاده عبارتند از:
جهت‌دهی شار روتور
جهت‌دهی شار استاتور
جهت‌دهی شار مغناطیس کنندگی (شار فاصله هوایی)
روش کنترل‌برداری بر مبنای اینکه زاویه روتور چگونه اندازه‌گیری می‌شود به دو دسته کلی تقسیم‌بندی می‌گردد:
روش مستقیم: موقعیت روتور با بهره گرفتن از سنسورهای اثر هال اندازه‌گیری می‌شود.
روش غیرمستقیم: موقعیت روتور از برخی پارامترها نظیر سرعت لغزش تخمین زده می‌شود.
همچنین بسته به اینکه اینورتر مورد استفاده از نوع منبع جریان/ ولتاژ باشد و یا اینکه کنترل شده با ولتاژ باشد یا کنترل شده با جریان به انواع مختلف دسته‌بندی می‌شود. در صنعت اینورتر منبع ولتاژ رایج‌تر است. لذا انواع اینورترهای مورد بحث عبارتند از:
اینورتر منبع ولتاژ کنترل شده با جریان.
اینورتر منبع ولتاژ کنترل شده با ولتاژ.
۳-۳-۲-۱- روش کنترل‌برداری با اینورتر VSI کنترل شده با جریان
در روش مستقیم کنترل‌برداری، موقعیت شار روتور با بهره گرفتن از حسگرهای شار اثر هال بدست می‌آید. برای جهت‌دهی به میدان استفاده از کنترل جریان استاتور از کنترل ولتاژ استاتور سهل تر انجام می‌شود، چرا که در روش کنترل ولتاژ استاتور، افت ولتاژهای اندوکتانس‌های‌گذرای استاتور نیز باید در نظر گرفته شود.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شکل (۳-۱۱) روش مستقیم کنترل ماشین القایی با اینورترVSIکنترل شده با جریان
۳-۳-۲-۲- روش مستقیم کنترل‌برداری با اینورتر VSI کنترل شده با ولتاژ
جهت دادن جریان‌های استاتور می‌تواند با اعمال ولتاژهای مناسب به استاتور قابل دسترسی باشد. در این روش کنترلرهای شار و گشتاور مقادیر مرجع ولتاژ را ایجاد می‌نمایند که این مقادیر مرجع ولتاژ به اینورتر منبع ولتاژ اعمال می گردند تا جریان‌های مناسب استاتور ایجاد گردند و در نتیجه آن گشتاور و شار مقادیر مرجع خود را دنبال نمایند.
شکل (۳-۱۲) روش مستقیم کنترل ماشین القایی با اینورترVSI کنترل شده با ولتاژ
۳-۳-۲-۳- روش غیرمستقیم کنترل‌برداری با اینورتر VSI کنترل شده با جریان
در شکل زیر کنترلر سرعت مقدار مرجع گشتاور را می‌سازد. با بهره گرفتن از روابط محاسبه سرعت لغزش و گشتاور مقادیر مرجع جریان‌های محورهای d و q استاتور ساخته می‌شوند. سپس با بهره گرفتن از زاویه ρ محاسبه شده، مقادیر مرجع جریان‌های سه فاز استاتور تولید و به اینورتر منبع ولتاژ PWM اعمال می‌گردند.
شکل (۳-۱۳) روش غیر مستقیم کنترل ماشین القایی با اینورترVSI کنترل شده با جریان
۳-۴- استراتژی کنترل‌برداری برای DFIG
به منظور دستیابی به یک کنترل دکوپل (جدا) از توان اکتیو و راکتیو، جهت‌دهی بردار شار استاتور به عنوان طرح کنترلی ارائه می‌گردد. براساس تحقیقات قبلی فرضیات زیر در نظر گرفته می‌شود[۷],[۲۱],[۲۲].

1. 1. چشم پوشی از مقاومت استاتور به علت ناچیز بودن آن در مقایسه با ولتاژ شبکه

1. 1. اتصال DFIG به شبکه‌ای که فرکانس و دامنه ولتاژ استاتور یا شبکه ثابت فرض می‌شود.

1. جریان مغناطیس کننده استاتور فرض می‌شود که به وسیله شبکه تعیین می‌شود.

شکل ۴-۴۶ نقشه محلهای توپوگرافی حوضه آبریز امامزاده ابراهیم شفت
۴-۱۸ مناطق مستعد ژئوتوریسم دررودخانه امامزاده ابراهیم (ع)
غارها، دره‌ها، شکستگی‌ها، آبشارها، چشمه‌ها، رودخانه‌ها، ناودیس‌ها و طاقدیس‌ها جهت چین ‌خوردگی‌ها، رسوبات دوره‌های مختلف زمین‌شناسی، آتشفشانها، مواد آذرین بیرونی، کف‌های کریستالی، استلاگتیت‌ها و استلاگمیت‌های درون غارها و حفره‌ها، ایوانها و ستونهای غاری و دریایی، گنبدهای نمکی، تپه‌ها و کولونی‌های مرجانی، بریدگی‌های سواحل (فیوردها)، لایه‌ها و دیوارهای سنگی، رشته‌های میکروسکوپی نمکی، توده‌های مواد معدنی، فلاتها، تپه‌های مارنی، تخته سنگها و قطعه سنگهای بزرگ تعادلی، ریپل مارکهای شنهای روان و موجی سواحل، کانالهای آبی جزر و مد، تپه ماسه‌های بادی، تنگه‌ها و تونلهای آبی و بادی، شیارها وامتداد لایه‌ها و بقایای پادگانه‌های رسوبی، فسیلهای برجای مانده، پوشش گیاهی زمینهای بدلندی و اشکال و احجام متعدد از جمله مهمترین آثار و پدیده‌ها ژئومورفولوژی و ژئوتوریسم بوده که در روی زمین وجود دارند (امری کاظمی، ۱۳۸۳).
در حوضه امامزاده ابراهیم اشکال ژئومورفولوژی و ژئوتوریسمی فراوانی وجود دارد که به برخی از آنها با توجه اطلاعات اندک نگارنده پرداخته می گردد.
عکس ۴-۴۷ رودخانه امامزاده ابراهیم و بستر سنگلاخی آن در بالاتر از امامزاده
۴-۱۸-۱ دره ها
    مهمترین پدیده ناشی از عملکرد رودخانه ایجاد دره است. شکل مقطع یک دره و سرعت فرسایش آن به عوامل مختلفی چون شرایط اقلیمی، جنس، وضعیت زمین شناسی، پوشش گیاهی، سرعت، شیب و مقدار آب رودخانه و مقدار موادی که بوسیله رودخانه حمل می شود، بستگی دارد. مقطع یک دره ممکن است متقارن یا نامتقارن باشد.
اکثر دره ها که از بالا آمدگیهای جدید تبعیت می کنند دارای رودخانه هایی هستند که بر روی دره ای از رسوبهای آبرفتی پر شده جریان دارد. بدین ترتیب که مورفولوژی دره به میزان قابل توجهی در ارتباط با این رسوبها شکل گرفته است بدست آوردن اطلاعاتی در مورد ترکیب و شکل سنگ بستر کف دره بسیار مشکل است. دره ها عوارض رودخانه ای هستند که در مواد قدیمی حفر شده اند. علت این است که کف دره وکناره های آن در مقابل فرسایش مقاومت بیشتری نسبت به موادی که درون آن قرار گرفته، نشان داده است. به همین دلیل تغییر شکل ناهمواری دره خود انعکاس تنوع مقاومت فرسایش نسبت به موادی است که دره در آن حفر شده است. ابعاد دره نیز منعکس کننده مقدار آبی است که در آن حرکت می کند (چورلی، ۱۳۷۹).
مهمترین اشکالی که در حوضه های آبریز فراوان یافت می شود دره های رودخانه ای بوده که به شکل های متعدد می توان آنها را مشاهده نمود در حوضه امامزاده ابراهیم انواع دره های U شکل و Vشکل و تشتکی وجود دارد که با توجه به نقشه توپوگرافی حوضه بیشترین دره ها بصورت U شکل بوده و در برخی از مناطق ودرارتفاعات وسرشاخه ها و با توجه به شرایط زمین شناسی منطقه برخی از دره ها بصورت Vشکل می باشند. عمدتا دره های U شکل با توجه به فرسایش بتدریج عریض شده و در ارتفاعات پایین دست رودخانه به حدی می رسند که پهنای بستر بسیار عریض شده و به شکل دره های تشتکی بوجود می‎آیند. در روی نقشه های توپوگرافی میتوان هریک از این دره ها را با فرمهای خاص منحنی میزان مشاهده نمود. در این حوضه بعد از منطقه کیسم و ویسرود شکل دره تشتکی بوده و بتدریج تا خروجی حوضه عرض آن بیشتر می شود. اراضی زراعی روی دامنه ها و دره های منتهی به آنها، رویش انواع گیاهان علفی در فصل بهار با تنوع رنگها و سهولت تردد به بخشهای مختلف این محدوده ، زمینه لازم را برای جذب دوستداران طبیعت فراهم آورده است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

عکس ۴-۴۸ دره های کوچک و بزرگ در ارتفاعات حوضه
۴-۱۸-۲ تراس آبرفتی
حوضه امامزاده ابراهیم نیز مثل اکثر حوضه های اطراف خود چون سیاهمزگی و قلعه رودخان و چناررودخان دارای تراس های آبرفتی کوچک و بزرگ فراوانی می باشد. که برخی از قسمتهای رودخانه دارای تراسهای جدید و قدیم و برخی دارای تراسهای جوان می باشد. که در طی زمان های متعدد بوجود آمده اند. براساس نقشه توپوگرافی فومن و رودبار به برخی از آنها می پردازیم. مهمترین تراس آبرفتی که در حوضه مشاهده گردیده است وازارتفاع ۱۶۵ شروع شده و بطرف مناطق جلگه ای پیش می رود. تراس آبرفتی بزرگی است که در حاشیه رودخانه اصلی ودر حوالی بازار چوبر بوده و در برخی از این تراس آبرفتی باغات و شالیزارها وجود دارند. این تراس آبرفتی از عرض ۸۰ مترشروع شده و بتدریج عرض آن تا ۱۵۰متر در سمت چپ می‎رسد.
عکس ۴-۴۹ تراس ابرفتی جوان و قدیمی در کنار هم در حوالی بازار چوبر
این تراس آبرفتی بزرگ دارای طولی به فاصله ۱۰کیلومترمی باشد. درسمت چپ این تراس و در کنار رودخانه اصلی راه ارتباطی این مناطق تا روستای امامزاده ابراهیم قرار دارد. شکل این تراس نشان می‎دهد که با توجه دبی شاخه فرعی برخی ازاوقات بخش اعظمی ازاین تراس بخصوص در سمت راست رودخانه متاثر از جریان آب بوده، وباید نسبت به زمان سیلابی بودن رودخانه دقت لازم بعمل آمده تا مستلزم خطرات جدی نباشد. تراس آبرفتی دیگری دریک کیلومتر بالاتر از این تراس در روی نقشه مشخص شده که درحوالی روستای بابا رکاب بوده و این تراس نیز دارای طولی به فاصله ۰۰ ۳ متر وعرضی به پهنای متغیر از ۱۰ متر تا ۳۵ متر بوده و درحاشیه رودخانه اصلی می توان این تراس را مشاهده نموداین تراس در سمت راست بیشتر از سمت چپ عریض بوده و در اطراف آن مناطق مسکونی بچشم می خورد.
عکس ۴-۵۰ راه ارتباطی مبارک آباد برروی تراس آبرفتی قدیمی
بتدریج در مسیر اصلی رودخانه تراسهای زیادی مشاهده گردیده که امروز محل نشستن گردشگران طبیعت دوست در حوضه های رودخانه ای می باشد.
عکس ۴-۵۱ نمایی تراس های آبرفتی قدیم و جدید درحاشیه رودخانه اصلی بعد از ویسرود
۴-۱۸-۳ مآندر
روندرودخانه امامزاده ابراهیم نشان می دهد که این رودخانه با دارابودن زیر شاخه های متعدد از همان سرچشمه حوضه در کوه خرکش و کله جان دارای مآندر بوده و بتدریج وقتی که به سمت کوهپایه و جلگه رفته شکل مآندری بیشتری به خود می گیرد. نقشه شبکه آب رودخانه نشان می دهد که روند رودخانه در حالت مآندری به هردو سمت راست و چپ بوده و مآندراین رودخانه تمام طول حوضه را دربرمی گیرد. بیشترین حالت مآندری آن را درحوالی لاسک، سلمرز و بخصوص بعد از منطقه بابا رکاب به بعد یعنی طالقان و حوالی حرم امامزاده ابراهیم و بالاتراز حرم می توان مشاهده نمود. شکل شاخه اصلی رودخانه در طی مسیرخود از چوبر در سمت راست راه اصلی قرار گرفته وپس ازطی مسیری کوهستانی وپر پیچ وخم در مرکزروستای درودخان این رودخانه به سمت چپ راه ارتباطی قرار گرفته و بستر این رودخانه از این پس عمیق تر بوده و پرتگاههای سنگی در اطراف آن زیاد می باشد.

عکس ۴-۵۲ نمایی از مآندر بوجود آمده در رودخانه اصلی
۴-۱۸-۴ قله
یکی دیگر از اشکال سطحی زمین که در حوضه های آبریز وجود دارد قله می باشد، که دارای ارتفاعات کوچک و بزرگ می باشد. قله ها در یک حوضه در واقع سرچشمه یک شاخه یا زیر شاخه می باشد و با اتصال قله ها یک حوضه بوجود می آید. در حوضه امامزاده ابراهیم حدود ۳۰ قله وجود دارد که تعداد ۹ قله آن کمتر از ۵۰۰ متر و ۷ قله آن بیش از ۵۰۰ متر ارتفاع دارند این قله بیشتر درغرب رودخانه اصلی بوده و بیشترین مناطق حوضه کوهستانی بوده و دارای قله های کوچک و بزرگ فراوانی می باشد. برخی از این قله‎ها در اطراف بقعه بابارکاب و طالقان، ویسرود و زیرشاخه کش خاله در شرق رودخانه وجود دارد. وجود این قله ها برای دوستداران کوه نوردی و صخره نوری بسیار جذاب بوده و بستر مناسبی برای این نوع توریسم می باشد.
 
عکس ۴-۵۳ قله های کوچک و بزرگ در کناریالهای جنگلی درحاشیه راست
۴-۱۸- ۵- میانآب
در حوضه امامزاده ابراهیم میآناب های متعدد کوچک و بزرگی وجود دارد که در سرتاسر حوضه و در مناطق کوهستانی آن فراوان دیده می شود این میانابها همانطور که از اسمش پیداست در میان شاخه های فرعی وخشکرودها وجود داشته وچون دیواری این شاخه ها را از هم جدا می کنند. روند میانابها در قسمت غربی و جنوب غربی رودخانه نشان می دهد که در این قسمت فرسایش آبی شدیدو در قسمت شرقی از شدت آن کاسته شده وکمتر می باشد. که مهمترین عامل آن را در بهم زدن اکوسیستم منطقه و از بین بردن پوشش گیاهی می توان عنوان نمود. در جنوب غربی این رودخانه اکثر ساخت و سازها صورت گرفته است. در نتیجه تخریب زیادتر صورت گرفته و فرسایش شدید تر می باشد.
عکس ۴-۵۴ میاناب در نمایی دور همراه با پوشش گیاهی
۴-۱۸-۶ خط الراس اصلی
در نقشه های توپو گرافی وقتی که خط الراسها در یک امتداد قرار گرفته وخطوط تقسیم آب در بین یک حوضه با دیگر حوضه ها گردد و یک حوضه آبریز را احاطه می کند خط الراس اصلی می باشد. خط الراسها گاهی اوقات بصورت کوچک یک زیرشاخه را احاطه می کنند که خط الراس فرعی و یا زیر حوضه می باشد. درحوضه امامزاده ابراهیم قله هایی که کوههای، پزوانه، کمچال، سید علی سرا، یون، چهل چشمه و کوه خره کش را درسمت راست حوضه یه هم متصل کرده خط الراس اصلی حوضه در سمت راست می‎باشد و در سمت چپ کوههای حاجی علی، زرد پیته، کرم خانی و کوه اسلار خط الراس اصلی سمت چپ می‎باشد. در میان حوضه کوههایی چون بزولور، کوه خونی آب، کوه لاسک، کوه درودخان و اسکندرکوه از جمله خط الراسهای فرعی این حوضه می باشد.
عکس ۴-۵۵ خط الراس اصلی در حوضه امام زاده ابراهیم
۴-۱۸-۷ خط الراس فرعی (یال)
دراین حوضه تعداد زیادی خط الراس فرعی بزرگ و کوچک وجود دارد که طول بزرگترین آن ۱۰کیلومتر بوده که درحوالی روستای بابا رکاب در جنوب شرق و حدواسط کوه درودخان تا کوه اسلار می باشد. خط الراس دیگری در حوالی زیارتگاه بابارکاب ازکوه بند طالقان در غرب شروع شده و به کوه چهل چشمه و کوه خرکش متصل می شود. طول این خط الراس حدود ۵/۱۲کیلومتر بوده وروند جنوب غرب– شمال شرق دارد. بطور کلی دراین حوضه خط الراسهای فرعی زیادی وجود دارد که شعبات اصلی رودخانه را به هم متصل می کند.

عکس ۴-۵۶ خط الراس فرعی در حوضه امامزاده ابراهیم
۴-۱۸-۸ پرتگاه رودخانه ای
یک از اشکالی که در حوضه امامزاده ابراهیم بخصوص در ارتفاعات حوضه به چشم می خورد پرتگاههای رودخانه ای بوده که در رودخانه اصلی و شاخه بزرگ فرعی در سمت شرق حوضه وجود دارد در ارتفاع ۱۸۰متر به بعد پرتگاههای متعددی وجود دارد دیده می شود که در سمت راست رودخانه اصلی قرار دارد. بتدریج کمی پایین تراز این پرتگاه و در ارتفاع حدود ۲۵۰ متری حوضه یک پرتگاه رودخانه ای بسیار بزرگ در حوالی سمت راست رودخانه مشاهده شده که در این قسمت از حوزه عمدتا خاکهای اسیدی نیمه عمیق وجود داشته واز نظر سازند های زمین شناسی تناوبی ازشیل و ماسه سنگ قرمز، میکاسه با درون لایه‎هایی از دولومیت در این منطقه می باشد. کمی پایین تر نیز یک پرتگاه رودخانه ای دیده شده که نسبت به پرتگاه بالایی کوچکتر بوده و در سمت راست رودخانه وجود دارد نوع خاک این قسمت نیز مانند بالا بوده و از نظر زمین شناسی جز دراراضی دره رودخانه اصلی همان سازند فوق را دارا می باشد. در سمت شرق حوضه و در حاشیه رودخانه فرعی یک پرتگاه وجود دارد که بیشتر طول رودخانه فرعی را احاطه نموده و از نظر خاک این منطقه دارای اسیدی نیمه عمیق تا عمیق یکنواخت با بافت سنگین می باشد این پرتگاه از نظر زمین شناسی دارای سازندهایی مانند سنگ آهک متوسط تا ضخیم لایه به رنگ خاکستری می‎باشد. این پرتگاه در سمت چپ رودخانه بوده و این شاخه از کوه بن سرچشمه می گیرد. پرتگاه دیگری نیز در شرق حوضه و به موازات پرتگاه فوق در شاخه فرعی رودخانه ودرحوالی سیاکش و امامزاده ابراهیم پایین دیده شده که دارای طول زیادی بوده و در سمت چپ رودخانه می باشد. این پرتگاه بر روی خاکهای عمیق تا نیمه عمیق با بافت سنگین بوجود آمده واز نظر زمین شناسی دارای سازندهایی مانند سنگ آهک متوسط تا ضخیم لایه به رنگ خاکستری می باشد. درعکس زیر یک پرتگاه رودخانه ای نشان داده شده که در پشت بازار لاسک دارای ارتفاع حدودا ۲۰متری می باشد.

عکس ۴-۵۷ پرتگاه رودخانه ای در سمت راست با ارتفاع ۲۰متر
۴-۱۸-۹ مخروط افکنه
در حوضه ی امامزاده ابراهیم مخروط افکنه های متعددی مشاهده می گرددکه در اکثر نقاط اتصال زیر شاخه‎ها به رودخانه اصلی با شکل مثلثی در روی نقشه توپوگرافی وجود دارند. بزرگترین مخروط افکنه این حوضه از نقطه اتصال دو شاخه بزرگ به هم درحوالی منطقه کیسم و ویسرود و هریک از آن مناطق عبور می کنند شروع شده و تا خروجی حوضه ادامه دارد. و هرچقدر به خروجی حوضه نزدیک شده دارای عرض بیشتری می گردد. در این مخروط افکنه ها بدلیل حاصلخیزی خاکشان اغلب به کشاورزی می‎پردازند. با نگاه به نقشه توپوگرافی منطقه بیشترین سطح رسوبات ناشی از مخروط افکنه ها در این حوضه در سمت راست رودخانه وجود دارد.

عکس ۴-۵۸ مخروط افکنه بزرگ در اطراف لاسک و شالیزار های برنج
۴-۱۸-۱۰ اشکال فرسایش درحوضه
امروزه بدلیل افزایش جمعیت و فرار از زندگی های ماشینی اکثر مردم بتدریج از شهر ها بسوی برخی از مناطق کوهستانی و بکر جنگلی سرازیر شده و با تخریب جنگلها اشکال مختلف فرسایش در حوضه ها را بوجود می آورند اگر چه در همه فرسایشهای بوجود آمده انسانها بصورت مستقیم اثر گذار نبوده ولی در تشدید فرسایش دخالت دارند. حوضه امامزاده ابراهیم نیز از این امر مستثنی نبوده و با تغییر شرایط آب و هوایی و عملکردهای انسانی دچار فرسایش های متنوعی شده است. با گذر از مسیر اصلی راه ارتباطی رودخانه امامزاده ابراهیم اشکال مختلف فرسایش در حوضه مشاهده شده که بیشترین نوع فرسایش بصورت فرسایش کنار رودخانه ای و فرسایش ناشی از عملکرد انسان در راهسازی که خود باعث می شود شرایط طبیعی منطقه دستخوش تغییر گردیده و این موارد را در مناطقی از جمله چوبر، لاسک، کلوان، درودخان و بخصوص از بابا رکاب به امامزاده به وفور می توان مشاهده نمود.
عکس ۴-۵۹ پل آهنی در رودخانه امامزاده ابراهیم و عملیات آبخیزداری در اطراف پل
عکس ۴-۶۰ فرسایش کناررودخانه ای و تخریب پل در روی رودخانه در مبارک آباد
۴-۱۸-۱۰-۱ فرسایش سطحی
این نوع فرسایش در سطوح کم (در قسمتهای فوقانی در مراتع حوضه) دیده می شود. مهمترین عوامل به وجود آورنده این نوع فرسایش، عوامل زمین شناسی، عوامل اقلیمی، توپوگرافی و عوامل انسانی است. از میان عوامل مذکور، عوامل انسانی مهمتر از سایر عوامل است۰عوامل انسانی مثل عدم رعایت اصول صحیح مرتعداری و قطع درختان جنگلی باعث تشدید این نوع فرسایش شده است ۰چرای مفرط دام، وجود دام مازاد باعث شده است که مراتع از حالت کلیماکس فاصله داشته باشد. ازجمله مناطقی که تحت تاثیر این فرسایش قرار گرفتند اطراف کوه چهل چشمه، مراتع کوه نهرآب و اطراف کوه خرکش می باشد.
عکس ۴-۶۱ نمایی از فرسایش سطحی در ارتفاعات حوضه امامزاده ابراهیم
۴-۱۸-۱۰-۲ فرسایش شیاری
این نوع فرسایش نیز اکثرا در مناطق مرتفع حوضه( درمراتع) دیده میشود. فرسایش از نظر وسعت و تراکم کمتر از فرسایش سطحی است وسطح محدودی ازحوضه رادربر می گیرد. فرسایش شیاری به خاطر کاربری های ناصحیح از اراضی(تخریب مراتع و جنگل توسط عوامل انسانی و دام) جریانهای سطحی حاصل از ذوب برف و شدت بارندگی و وجود سازندهای حساس به فرسایش بوجود آمده است۰به طور کلی گسترش فرسایش شیاری در منطقه به خاطر مقاومت کم خاک در برابرجدا شدن ذرات آن و همچنین نیروی برش ناشی از ذوب برف در شیب تند است۰ رعایت اصول صحیح مرتع داری، پرکردن شیارهای موجود به وسیله سنگ یا گیاه، جلوگیری از امتداد جریان در داخل شیارها وکاهش سرعت آب توسط موانع مکانیکی دراین شیارها از راه های عملی درجهت جلوگیری از توسعه آنها وکنترل این نوع فرسایش در حوضه است. این نوع فرسایش دراکثرمناطق کوهستانی حوضه مشاهده می گردد در اطراف کوه درودخان و کوه بند طالقان این فرسایش به چشم می خورد.